بهداشت دهان و دندان باکیفیت

انواع محصولات بهداشت دهان و دندان

سبد مراقبت از دهان شامل اقلام ضروری مانند مسواک دستی، مسواک برقی، خمیردندان‌های تخصصی و نخ دندان است. مسواک‌ها با ضخامت برس نرم، متوسط و سخت برای شرایط مختلف بافت لثه طراحی می‌شوند. خمیردندان‌ها بر مبنای کارکرد به دسته‌های ضد پوسیدگی، سفید کننده، ضد پلاک و کنترل حساسیت تقسیم می‌گردند. استفاده هم‌زمان از نخ دندان و دهان‌شویه ضایعات غذایی میکروسکوپی را از مناطقی خارج می‌کند که فرچه‌های مسواک به آن‌ها دسترسی ندارند. ابزارهای تکمیلی نظیر مسواک بین‌دندانی و تمیزکننده زبان نیز بار میکروبی سطح دهان را به میزان محسوسی پایین می‌آورند.

افراد دارای براکت‌های ارتودنسی یا ایمپلنت‌های دندانی نیازمند برس‌های مخروطی و نخ‌های دندان سوپرفلاس هستند. دهان‌شویه‌های فاقد الکل برای کنترل خشکی دهان و کاهش سوزش مخاط به کار می‌روند. خمیردندان‌های حاوی پتاسیم نیترات یا استرانسیوم کلراید کانال‌های عصبی باز شده در عاج دندان را مسدود می‌نمایند. برای افرادی با تحلیل لثه، مسواک‌های اولتراسافت با تار موهای متراکم از پیشروی سایش لثه جلوگیری می‌کنند. بررسی ترکیبات موجود روی برچسب هر کالا تطابق فرمولاسیون با وضعیت دندان‌ها را مشخص می‌کند.

راهنمای انتخاب مسواک و خمیر دندان

اولین قدم در انتخاب مسواک، ارزیابی ضخامت و نرمی موهای برس بر پایه مقاومت بافت لثه است. برس‌های با زبری متوسط تنها برای دندان‌های بدون سایش مینا و بافت لثه‌ای کاملا سالم مناسب هستند. در صورت وجود خونریزی یا سابقه بیماری‌های پریودنتال، انتخاب الیاف نرم یا خیلی نرم آسیب فیزیکی را متوقف می‌کند. اندازه سر مسواک باید به گونه‌ای باشد که حرکت آزادانه در انتهای فک و اطراف دندان‌های آسیاب میسر گردد. دسته‌های ارگونومیک با روکش سیلیکونی نیز کنترل فشار دست را بر روی سطوح دندانی بهبود می‌بخشند.

در گزینش خمیردندان باید شاخص سایش نسبی عاج یا همان مقدار RDA بررسی شود. خمیردندان‌هایی با شاخص سایش کمتر از هفتاد برای دندان‌های حساس و سایش‌یافته تجویز می‌شوند. برای حفاظت روزمره در برابر اسید باکتری‌ها، وجود یون فلوراید با غلظت هزار تا هزار و چهارصد و پنجاه پی‌پی‌ام در خمیردندان ضروری است. افرادی که با مشکل آفت مکرر دهانی روبه‌رو هستند باید نمونه‌های فاقد سولفات لوریل سدیم را در اولویت قرار دهند. سازگاری فرمولاسیون با فیزیولوژی دهان مانع از تخریب طولانی‌مدت لایه‌های معدنی دندان می‌شود.

اشتباهات رایج در بهداشت دهان و دندان

اعمال فشار زیاد هنگام مسواک زدن یکی از پرتکرارترین رفتارهایی است که موجب تحلیل لثه و فرسایش گردن دندان می‌شود. حرکت مسواک باید زاویه چهل و پنج درجه با خط لثه داشته باشد و با لرزش‌های ملایم به پاکسازی بپردازد. شستشوی سریع دهان با آب بلافاصله پس از مسواک زدن، لایه محافظتی فلوراید را از روی سطح مینا پاک می‌کند. کشیدن افقی نخ دندان روی لثه‌ها بافت پیوندی را پاره کرده و زمینه ورود باکتری‌ها را فراهم می‌سازد. هدایت نخ دندان باید با فرم حرف C انگلیسی در امتداد انحنای هر دندان به آرامی صورت پذیرد.

بی‌توجهی به تعویض به‌موقع مسواک بعد از سه ماه عملکرد موهای برس را به شدت مختل می‌کند. فرسوده شدن الیاف برس لبه‌های زبر و نامتقارن ایجاد کرده و پلاک‌ها را از بین نمی‌برد. استفاده از دهان‌شویه‌های آنتی‌باکتریال قوی برای بازه‌های زمانی طولانی تعادل فلور طبیعی باکتری‌های دهان را بر هم می‌زند. همچنین اتکای صرف به دهان‌شویه بدون مسواک زدن فیزیکی، بیوفیلم میکروبی چسبیده به دندان را از بین نخواهد برد. برقراری تعادل میان تمیزکاری مکانیکی و مراقبت‌های شیمیایی پایه اصلی حفظ سلامت دندان‌ها است.

هر چند وقت یک‌بار باید مسواک خود را تعویض کنیم؟

مسواک دستی یا سری مسواک برقی باید هر سه ماه یک‌بار یا بلافاصله پس از مشاهده تغییر شکل و خمیدگی الیاف برس تعویض شود. موهای فرسوده توانایی تمیز کردن شیارهای بین‌دندانی را از دست می‌دهند و به بافت نرم لثه فشار نامتناسب وارد می‌کنند. علاوه بر این، پس از ابتلا به بیماری‌های عفونی یا تنفسی تعویض سریع مسواک مانع بازگشت مجدد عوامل بیماری‌زا به محیط دهان می‌شود.

آیا استفاده روزانه از نخ دندان ضروری است؟

مسواک تنها شصت درصد از سطوح دندانی را پوشش می‌دهد و شیارهای باریک بین‌دندانی بدون نخ دندان پاکسازی نمی‌شوند. تجمع باقی‌مانده‌های غذایی در این نواحی منشا اصلی بوی نامطبوع دهان و پوسیدگی‌های بین‌دندانی به شمار می‌رود. کشیدن نخ دندان حداقل یک‌بار در شبانه‌روز پیش از خواب از رسوب پلاک و تحلیل استخوان فک در درازمدت جلوگیری می‌کند.

تفاوت خمیردندان سفیدکننده با خمیردندان‌های معمولی چیست؟

خمیردندان‌های سفیدکننده حاوی ذرات ساینده زبرتر یا ترکیبات شیمیایی حل‌کننده لکه‌های سطحی ناشی از مصرف چای، قهوه و دخانیات هستند. خمیردندان‌های معمولی عمدتا بر پایه فلوراید و با هدف کاهش پوسیدگی و پاکسازی روزمره با سایش ملایم تولید می‌شوند. استفاده مداوم از محصولات سفیدکننده قوی بدون نظارت ممکن است باعث نازک شدن مینا و بروز حساسیت دندانی شود.

مسواک برقی تمیزکنندگی بیشتری دارد یا مسواک دستی؟

مسواک برقی به دلیل ایجاد هزاران حرکت دورانی یا ارتعاشی در دقیقه، حجم پلاک بیشتری را در زمان مساوی نسبت به مسواک دستی برمی‌دارد. برای افرادی با محدودیت حرکتی مچ دست یا افرادی که تحت درمان ارتودنسی هستند، این ابزار نتایج بالینی مطلوب‌تری به همراه دارد. با این حال استفاده صحیح از مسواک دستی با تکنیک اصولی و صرف زمان کافی دو دقیقه‌ای نیز سلامت کامل دهان را تامین می‌نماید.